2026 წლის 20 ივნისს Adgili Platform-მა ქართული ვერნაკულარული და რეგიონული არქიტექტურისადმი მიძღვნილი საჯარო ლექციების სერია გახსნა. პირველი შეხვედრა თუშეთის მკვლევარს, ეთნოგრაფსა და მწერალს, ნუგზარ იდოიძეს დაეთმო — ადამიანს, რომლის სახელი დღეს უკვე განუყოფელია თუშეთის კულტურული მემკვიდრეობისგან.
პლატფორმის დამფუძნებლებს ბატონ ნუგზართან და თუშეთთან მრავალწლიანი პროფესიული და პირადი კავშირი აქვთ. სწორედ ამიტომ, სერიის გახსნა ამ თემითა და ამ სტუმრით სიმბოლური გადაწყვეტილება იყო. თუშეთი Adgili Platform-ის საქმიანობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საყრდენია — ადგილი, სადაც არაერთი კვლევა, ექსპედიცია და საგანმანათლებლო ინიციატივა განხორციელდა.
ლექციის პარალელურად წარმოდგენილი იყო ფოტოგამოფენა, რომელიც Aqtushetii-ის ვორქშოფის მონაწილეების მიერ გადაღებულ ფოტოებს აერთიანებდა. გამოფენა თუშეთის არქიტექტურას, ლანდშაფტს, ყოველდღიურ ცხოვრებასა და კულტურულ მემკვიდრეობას ასახავდა. სტუმრებს ასევე შესაძლებლობა ჰქონდათ გაცნობოდნენ თუშეთის თემატიკაზე შექმნილ გამოცემებს, კვლევებსა და საარქივო მასალებს.
თუმცა, ამ საღამოს მთავარი ღირებულება მხოლოდ ლექცია ან გამოფენა არ ყოფილა. წვიმის მიუხედავარ, შეიქმნა სივრცე, სადაც სხვადასხვა გამოცდილების, ინტერესისა და პროფესიის ადამიანები შეხვდნენ ერთმანეთს, ჩაერთნენ დიალოგში და ახალი ურთიერთობების დასაწყისი შექმნეს. სწორედ ასეთი გარემოების ფორმირება წარმოადგენს Adgili Platform-ის ერთ-ერთ მთავარ მიზანს.
ნუგზარ იდოიძე მხოლოდ თუშეთის მკვლევარი არ არის — ის თავად არის ამ სივრცის განუყოფელი ნაწილი. თუშეთში დაბადებული, გაზრდილი და დღემდე იქ მცხოვრები, იგი საფუძვლიანად იცნობს ამ კუთხის ისტორიას, კულტურას, არქიტექტურას, რწმენა-წარმოდგენებსა და ყოველდღიურ ცხოვრებას. მისი ცოდნა მხოლოდ აკადემიურ კვლევებს არ ეფუძნება; ის მრავალწლიანი დაკვირვების, გამოცდილებისა და უშუალო ცხოვრების შედეგია.
მისი სამეცნიერო და შემოქმედებითი საქმიანობის მთავარი მიმართულებაა მითოშემოქმედების მექანიზმების კვლევა და იმის გააზრება, თუ როგორ განაგრძობს მითი არსებობას და გავლენის მოხდენას თანამედროვე საზოგადოებებშიც. სწორედ ამ კუთხით იკვლევს იგი თუშური კულტურის ღრმა შრეებს — კოლექტიურ მეხსიერებას, ზეპირსიტყვიერებას, რიტუალებს, სიმბოლოებსა და სამყაროს აღქმის თავისებურ ფორმებს.
მისი ნაშრომები მკითხველს შესაძლებლობას აძლევს, თუშეთს მხოლოდ გეოგრაფიულ სივრცედ კი არა, ცოცხალ კულტურულ სამყაროდ შეხედოს. განსაკუთრებით აღსანიშნავია წიგნები „თუშეთი — ქართული სუბეთნიკური კულტურის მითოცნობიერებითი ასპექტები“ და „ეთნოეკოლოგიური და ეთნოკულტურული თუშეთი“, რომლებიც ამ კუთხის ეთნოკულტურული მემკვიდრეობის გააზრების მნიშვნელოვანი წყაროა.
ლექციის განმავლობაში ბატონმა ნუგზარმა ახალგაზრდებს არა მხოლოდ ცოდნა, არამედ საკუთარი გამოცდილება, დაკვირვებები და დამოკიდებულებებიც გაუზიარა. განსაკუთრებული შთაბეჭდილება დატოვა მისმა რწმენამ ახალი თაობის მიმართ. მისი საუბარი ერთდროულად იყო აკადემიური, პირადი და შთამაგონებელი.
მიუხედავად იმისა, რომ თავად მოკრძალებულად საუბრობს საკუთარ საქმიანობაზე, მისი მრავალწლიანი ღვაწლი თუშეთის კვლევის, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვისა და პოპულარიზაციის საქმეში უმნიშვნელოვანეს ადგილს იკავებს. მისი ნაშრომები, ექსპედიციები და საზოგადოებრივი საქმიანობა დღეს უკვე იმ ცოდნის ნაწილია, რომლის გარეშეც თუშეთის თანამედროვე კვლევა ძნელად წარმოსადგენია.
ჩვენთვის დიდი პატივი იყო, რომ Adgili Platform-ის საჯარო ლექციების სერია სწორედ ნუგზარ იდოიძესთან ერთად გაიხსნა. გვჯერა, რომ ეს შეხვედრა მხოლოდ დასაწყისია და მომავალში ბატონ ნუგზართან თანამშრომლობით კიდევ არაერთ მნიშვნელოვან პროექტს განვახორციელებთ.
Adgili Platform გულწრფელ მადლობას უხდის ბატონ ნუგზარ იდოიძეს, ყველა სტუმარს, მონაწილესა და მხარდამჭერს, რომლებმაც ეს საღამო განსაკუთრებულ გამოცდილებად აქციეს. თუშეთის გზის გახსნასთან ერთად კი იმედი გვაქვს, რომ ბევრ ადამიანს ექნება შესაძლებლობა თავად ეწვიოს ამ გამორჩეულ კუთხეს, შეხვდეს მის ადამიანებს და უკეთ გაიცნოს ის კულტურული სამყარო, რომლის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მთხრობელიც ნუგზარ იდოიძეა.
